Geneza „Fausta” ostatnidzwonek.pl
      Faust | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Faust

Geneza „Fausta”

Johann Wolfgang Goethe pracował nad Faustem prawie sześćdziesiąt lat, wielokrotnie powracając do pisania utworu, zmieniając niektóre sceny i dopisując nowe fragmenty. Już w latach 1773-75 pisarz zainteresował się postacią Fausta, którą znał między innymi z jarmarcznej książki, wydanej w 1587 roku przez Johanna Spiessa, pod tytułem: Historia o doktorze Johannie Fauście oraz dzieła Chrostophera Marlowe’a: Tragiczne dzieje doktora Fausta, wydanego w 1601 roku. Goethe w swoim dramacie odszedł od pierwowzoru postaci Fausta, którego postrzegano jako heretyka i oszusta. Uczynił z niego postać pozytywną. Pisarze doby oświecenia, począwszy od Lessinga, chętnie poruszali problematykę faustowską. Doktor filozofii z Wittenbergi, żyjący w latach 1480-1540, stał się dla nich symbolem poszukiwania prawdy i reprezentował stanowisko, które w czasach oświecenia uznawano za typowe dla prawdziwego człowieka. Dzięki swemu pragnieniu zdobywania wiedzy i nieustannemu poszukiwaniu nieosiągalnej dla przeciętnego człowieka prawdy, Faust stał się symbolem epoki. W podobny sposób zinterpretował postać doktora młody Goethe. Dla niego Faust był oryginalnym geniuszem, który swą humanistyczną postawą zdecydowanie przekreślał łączącą się z autentyczną postacią Johanna Fausta legendę o diabelskich mocach.

Pierwsze sceny dramatu Goethe napisał już na początku lat siedemdziesiątych XVIII wieku. Przywiózł je ze sobą do Weimaru. Fragmenty te zachowały się dzięki odpisowi damy dworu, Luizie von Gchhausen i znane są jako Profaust. Profaust ukazał się drukiem dopiero w 1887 roku. Pisarz wielokrotnie przerabiał poszczególne sceny, niektóre dodawał, inne usuwał. Tworzył je w porządku niechronologicznym i dopiero w przygotowaniach do wydania książkowego uzyskały one układ znany czytelnikom.

Najwcześniej powstały: pierwszy monolog Fausta, stanowiący ekspozycję dramatu, rozmowa Fausta z Wagnerem i Mefistofelesa z uczniem oraz historia nieszczęśliwej miłości Małgorzaty. Monolog Fausta napisał poeta podczas pobytu we Frankfurcie w roku 1773. W dwa lata później (1775) pracował nad scenami, dotyczącymi Małgorzaty. Pomysł tragicznych losów dziewczyny zaczerpnął z autentycznych wydarzeń – w 1771 roku odbyła się egzekucja Zuzanny Małgorzaty Brandt, która zamordowała własne dziecko, aby uniknąć hańby i potępienia ze strony opinii publicznej. W Rzymie, w 1788 roku, powstała scena Kuchnia Czarownicy oraz Las i jaskinia, o której pisał Goethe 1 marca 1788 roku w „Zweiter rmischer Aufenthalt”: „Najpierw powstał plan do „Fausta” i zdaje mi się, że operacja ta mi się udała. Oczywiście, co innego jest napisać dramat teraz, a co innego piętnaście lat temu; myślę jednakże, że utwór nic na tym nie straci, zwłaszcza, że ufam, iż odnalazłem wątek. Pocieszam się także co do tonu całości; opracowałem już jedną nową scenę („Las i jaskinia”) i gdybym osmalił papier, wydaje mi się, że nikt by jej spośród starych scen nie rozpoznał.”. w rok później powstała Piwnica Auerbacha. W 1790 roku pisarz przygotował pierwszą edycję zbiorową swych dzieł i włączył do niej przerobione fragmenty Profausta. Fragmenty pisane prozą zastąpił wówczas wierszem, wykreślił część scen i dopisał inne. Wydanie to zatytułował „Faust. Fragment”.


W 1797 roku, w okresie przyjaźni z Schillerem, Goethe powrócił do przerwanej pracy nad Faustem. Wielokrotnie zwracał się do przyjaciela z prośbą o wskazówki przy pisaniu dramatu. To właśnie Schiller zasugerował poecie, że Faust powinien prowadzić aktywne życie i wykazywać się inicjatywą. Wskazał również na możliwość połączenia w jedną całość podania ludowego z warstwą filozoficzną. Goethe postąpił zgodnie z radami przyjaciela i intensywnie przystąpił do ukończenia I części dzieła. W 1797 roku napisał Prolog w niebie, którego główny motyw – współzawodnictwa Mefistofelesa z Bogiem o duszę bohatera – zaczerpnął z „Księgi Hioba” (1, 6-12). 24 czerwca tegoż roku dopisał Przypisanie!. Później rozpoczął pracę nad Snem Nocy Walpurgi, który miał być początkowo uzupełnieniem Ksenii i ukazać się w czasopiśmie „Musenalmanach”. Ostatecznie pisarz dołączył tę scenę, która powstała pod wpływem Snu nocy letniej Szekspira i operetki Wranitzky’ego: Oberon, król Elfów, do I części Fausta. 5 maja 1798 roku napisał do Schillera: „Niektóre sceny tragiczne napisane były prozą; w stosunku do innych scen są one nieznośne ze względu na ich naturalność i siłę wyrazu. Próbuję więc teraz przerobić je na wierszowane, gdyż wtedy idea przyświeca jak przez zasłonę, a bezpośrednie wrażenie ogromnego tematu zostaje przytłumione.”. Przerabiając gotowe sceny, pisarz pracował również nad nowymi fragmentami dramatu. W II połowie 1798 roku powstał Prolog w teatrze. Na główną koncepcję sceny miał znaczny wpływ znany poecie dramat indyjski Kalidasy z V w.p.n.e: Siakuntala. W scenie tej zwarł również własne refleksje z czasu, kiedy był dyrektorem teatru w Weimarze. Pierwsza część Fausta ukazała się drukiem w 1808 roku i zatytułowana była Faust. Tragedia.

strona:    1    2  


Szybki test:

Prawdziwy Johann Faust żył:
a) w latach 1460-1540
b) w latach 1480-1520
c) w latach 1480-1540
d) w latach 1470-1510
Rozwiązanie

Pomysł tragicznych losów Małgorzaty Goethe zaczerpnął z:
a) opowieści ludowych
b) dzieła średniowiecznego kronikarza
c) legendy
d) autentycznych wydarzeń
Rozwiązanie

Najwcześniej powstały:
a) pierwszy monolog Fausta
b) wszystkie odpowiedzi są poprawne
c) rozmowa Mefistofelesa z uczniem
d) rozmowa Fausta z Wagnerem
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Faust” – streszczenie szczegółowe
Johann Wolfgang Goethe – biografia
Geneza „Fausta”
Czas i miejsce akcji „Fausta”
Problematyka i uniwersalizm dzieła Goethego
Główne wątki w „Fauście”
Faust jako bohater romantyczny
„Faust” jako dramat romantyczny. Kompozycja
Plan wydarzeń „Fausta”
Johann Wolfgang Goethe – kalendarium życia i twórczości
Symbole w „Fauście”
Motywy literackie w „Fauście”
Sztuka i zadania artysty – trzy koncepcje poezji w „Fauście”
„Faust” – najważniejsze cytaty
Bibliografia




Bohaterowie
Faust – charakterystyka bohatera
Mefistofeles - charakterystyka bohatera
Małgorzata - charakterystyka bohaterki





Tagi: